Sözleşmeler Hukuku

İyi bir sözleşme, taraflar anlaştığında değil anlaşmazlığa düştüğünde işe yarar. Uygulamada en maliyetli uyuşmazlıklar, sözleşmenin hiç yapılmadığı hâllerde değil; hazır bir örnekten kopyalanarak, somut ilişkiye uyarlanmadan imzalandığı durumlarda ortaya çıkar.

Başlıca çalışma konuları

  • Ticari sözleşmelerin hazırlanması ve müzakeresi
  • Mevcut sözleşmelerin risk denetimi
  • Cezai şart ve teminat hükümlerinin düzenlenmesi
  • Sözleşmeye aykırılık ve tazminat davaları
  • Aşırı ifa güçlüğü nedeniyle uyarlama
  • Distribütörlük, bayilik ve franchise sözleşmeleri
  • Gizlilik ve rekabet yasağı sözleşmeleri
  • Fesih, dönme ve ihtarname süreçleri

Hazırlık ve müzakere

Sözleşme hazırlanırken edimin konusu, ifa yeri ve zamanı, ayıptan doğan sorumluluk, gecikme hâlinde uygulanacak cezai şart, fesih sebepleri ve uyuşmazlık hâlinde yetkili mahkeme veya tahkim açıkça düzenlenmelidir. Belirsiz bırakılan her nokta, uyuşmazlık anında aleyhe yorumlanma riski taşır.

Cezai şart ve teminat

Cezai şart, zararın ispatı gerekmeksizin talep edilebilmesi nedeniyle güçlü bir araçtır. Ancak fahiş kararlaştırılan cezai şart hâkim tarafından indirilebilir; tacirler bakımından bu indirim kural olarak istenemez. Teminat senedi, banka teminat mektubu ve rehin gibi araçlardan hangisinin uygun olduğu, karşı tarafın yapısına göre belirlenmelidir.

Değişen koşullar ve uyarlama

Sözleşmenin kurulmasından sonra öngörülemeyen olağanüstü bir durum ortaya çıkar ve ifa borçludan beklenemeyecek ölçüde güçleşirse, sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması istenebilir. Uyarlama, ifadan kaçınmak için değil, dürüstlük kuralı çerçevesinde edimler arasındaki dengenin yeniden kurulması için tanınmış istisnai bir imkândır.

İhlal hâlinde izlenecek yol

Sözleşme ihlal edildiğinde karşı tarafın usulüne uygun biçimde temerrüde düşürülmesi ve ardından seçimlik hakların kullanılması gerekir. Aynen ifa, ifadan vazgeçerek müspet zararın talebi veya sözleşmeden dönerek menfi zararın talebi arasındaki tercih sonradan değiştirilemeyebilir. Bu nedenle ihtarnamenin içeriği, açılacak davanın seyrini belirler.